Yazar: Kübra KAYADURAN & Büşra GÜRDAĞ
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 2 Sayfa: 248-257
Kabul Tarihi: 30.10.2022
Özet: Doğal ışık, kullanıcı üzerindeki olumlu etkilerinin yanı sıra tasarımı farklı kılan ve ona özgün bir karakter kazandıran bir malzeme olması nedeniyle önem taşır. Işık mekânın atmosferini ve mekânsal deneyimi doğrudan etkileyen bir niteliktir. Ancak doğal ışığın proje üretim sürecinde çoğunlukla coğrafya, bağlam gibi özel durumlar nedeniyle bir çıkış noktası oluşturması dışında öncelikli olarak ele alınan, hesaplanan, tasarlanan başka bir deyişle mekânın strüktürünü ya da formunu belirleyen bir kavram olmadığı görülmektedir. Bu durum mekân deneyimini, mekânın atmosferinin ışıkla kazanacağı boyuttan yoksun bırakır. Çalışma, ışığa atfettiği önemi dile getiren ve mekânlarında doğal ışığı kullanma biçimleriyle öne çıkan mimar Louis Kahn’ın eskizleri üzerinden, mekânsal
atmosferin belirleyicisi olarak, ışığın tasarım sürecine nasıl dahil edildiğini keşfetmeyi amaçlar. Çalışmada mimar Kahn tarafından tasarlanan Esherick Evi, First Unitarian Kilisesi ve Okulu, Bangladeş Ulusal Meclis binası olmak üzere farklı işleve sahip üç yapıya ait eskiz çalışmaları; doğal ışığa ilişkin tasarım kararları ölçüt alınarak incelenmiştir. Değerlendirmeler yapılırken yapıların inşa edildikten sonraki görüntüleri üzerinden ışığa dair tasarım kararlarının mekânsal atmosfer üzerine etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak incelenen örnekler üzerinden Louis Kahn’ın ışık ve strüktür arasında doğrudan bir tasarım ilişkisi kurduğu tespit edilmiştir ve doğal ışığın tasarım sürecinin ilk aşamalarından itibaren dikkate alınması gereken önemli bir unsur olduğuna dikkat çekilmiştir. İncelenen eskizler bu noktada yönteme ilişkin bilgiyi içermesi nedeniyle yol göstericidir.
Anahtar Kelimeler: Doğal ışık, Mekân, Atmosfer, Louis Kahn, Tasarım süreci.
Kaynakça
- Demir, G., & Aksu, A. (2022). Mimarlıkta ‘Tasarım Mekânı, Yaratım Düzlemi ve Tasarımcı Kimliği’ndeki Değişimlerin Tarihsel Süreç İçerisinde Örnekler Üzerinden Okunması. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 7(1), 243-267.
- Dogan, F. (2003, November). The Role Of Conceptual Diagrams In The Architectural Design Process: Case Studies of the First Unitarian Church by Louis Kahn, the Staatsgalerie by Stirling & Wilford Associates, and the Jewish Museum by Daniel Libeskind. Georgia Institute of Technology
- Etherington, R. (2008). https://www.dezeen.com/2008/04/03/esherick-house-by-louis-kahn/
- Holl, S. (2007). Questions of Perception: Phenomenology of Architecture. S. Holl, J. Pallasmaa, & A. Perez- Gomez içinde, Questions of Perception: Phenomenology of Architecture (s. 39-120). San Francisco: William Stout Publishers
- Kahn, L. I. (1960). On form and design. Journal of Architectural Education, 15(3), 62- 65
- Kahn, L. I. (1961). Form and design. Architectural design, 31, 145-154
- Kahn, L. I. (1961). Kahn. Perspecta(l), 9-28
- Kahn, L. I. (2017). Sessizlik ve Işık. Müge Cengizkan (Ed.), Louis Kahn’a Yeni/den Bakış içinde (33-52). İstanbul: Pera Müzesi Yayınları
- Kepes, G. (1967). Light and Design. Desin Quarterly, 68, 1-32
- Lobell, J. (1985) Between Silence and Light. Boston, Shambhala Publications
- Lutolli, B., & Jashanica, K. (2022). Kahn’s light: The measurable and the unmeasurable of the Bangladesh National Assembly Building. Frontiers of Architectural Research (11), 89-102
- McCarter, R., & Pallasmaa, J. (2012). Understanding Architecture. New York: Phaidon Press
- Ozorhon, İlker F. ve Uraz, Turkan. (2014). Natural Light as a Determinant of The Identity of Architectural Space. Journal of Architecture and Urbanism. 38(2), 107-119
- Rasmussen, S. E. (2010). Yaşanan Mimari (3. b.). (Ö. Erduran, Çev.) İstanbul: Remzi Kitabevi
- Roth, L. M. (1993). Mimarlığın Öyküsü (Cilt Birinci Baskı Nisan 2014). İstanbul: Kabalcı Yayıncılık
- Scott, G. (1914). The Architecture of Humanism. New York: Houghton Mıfflın Company
- Scully, V., 1993. Louis I. Kahn and the Ruins of Rome. Engineering &Science/Winter 1993. MoMA, Museum of Modern Art
- Unwin, S. (2015). Twenty-Five Buildings Every Architect Should Understand. New York, Routledge
- Yıldız, G. (1995). Doğal Işığın Mimari Mekân Biçimlendirmesi ve Anlam Boyutu Üzerine (Louis Kahn ve Tadao Ando). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
- Görsel 1: https://www.philadelphiabuildings.org/pab/app/image_gallery.cfm/15157
- Görsel 2: https://www.arkitok.com/architects/louis-i-kahn/projects/margaret-esherick-house
- Görsel 3: https://www.moma.org/search/?query=First+Unitarian+Church+and+School
- Görsel 4: https://www.moma.org/search/?query=First+Unitarian+Church+and+School
- Görsel 5: https://www.arkitok.com/architects/louis-i-kahn/projects/first-unitarian-church-and-school
- Görsel 6: https://www.arkitok.com/architects/louis-i-kahn/projects/first-unitarian-church-and-school
- Görsel 7: https://www.moma.org/search/?query=Sher-e-Bangla+Nagar
- Görsel 8: https://www.moma.org/search/?query=Sher-e-Bangla+Nagar
- Görsel 9: https://www.moma.org/search/?query=Sher-e-Bangla+Nagar
- Görsel 10. https://i.pinimg.com/originals/87/4a/05/874a05f63e4db28f0ff07d02c55c19bc.jpg
- Görsel 11. https://mosqpedia.org/en/mosque/302
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: