Yazar: Nurcan Pınar EKE
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 1 Sayfa: 59-69
Gönderim Tarihi: 04.02.2022
Kabul Tarihi: 01.03.2022
Özet: Çalışma, 2000’li yıllarda vizyona girmiş, gerçek hayat hikâyelerinden sinemaya uyarlanmış, aynı temayı işleyen üç farklı film üzerinden sanatta kadın emeğini ele almaktadır. Big Eyes’da ressam, The Wife’da yazar, Sylvia’da ise şair bir kadının erkekler tarafından gasp edilen kariyeri anlatılmaktadır. Çalışmanın temel iddiası, kadının toplumsal ikincilleştirilmesinin sanat gibi daha demokratik ve özgür bir atmosfere sahip olduğunu varsaydığımız alanlarda da devam ettiğidir. Dolayısıyla kadının sanatsal üretimde varlık göstermesi bir tür ‘oyalanma/hobi/boş zaman uğraşı’ olarak algılanmakta ve bu yüzden adıyla sanıyla kabul gören bir sanatçı haline gelmesi çok daha meşakkatli olmaktadır. İş hayatında ve sosyal yaşamda kadının sıkça karşısına çıkan cam tavanlar ve duvarlar, sanat ortamlarında da vardır ve hatta çok daha ‘kırılmaz’dır. Zira sanat camiasının karar vericileri de erk ağırlıklıdır ve kimin sanatçı sayılıp kimin sayılmayacağı, neyin eser niteliği kazanıp neyi kazanmayacağı erksel yapının dinamikleri gözetilerek ayrıştırılır. Bu çerçevede öncelikle feminist tarih yazımı uyarınca nedensel bir tarama yapılmış ve yukarıdaki iddiaların sosyo-kültürel temelleri, dayanak noktaları ve kadınlar üzerindeki etkileri kuramsal olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Daha sonra ise sözü geçen üç film ekseninde bu iddiaların beyaz perdeye nasıl aktarıldığına bakılmıştır. Eleştirel film okuması yöntem olarak benimsenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sanat, Kadın Emeği, Sinema, Cam Tavan, Cam Duvar.
Kaynakça
- Ataman, E. Ö. (2002). Sinemada Toplumsal Cinsiyet Rolleri: 1980-1999 Yılları Arasında Türk Sineması’nda Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Sunumu. Anadolu Üniversitesi SBE, Yayınlanmamış Doktora Tezi
- Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm, (Çev: Bediz Yılmaz). İstanbul: Bağlam Yayıncılık
- Beauvoir, S. (1962). Kadın Nedir? (Çev: Orhan Suda). İstanbul: Düşün Yayınevi
- Beauvoir, S. (1993). Kadın/İkinci Cins: Genç Kızlık Çağı. (Çev: Bertan Onaran). İstanbul: Payel Yayınevi
- Beauvoir, S. (1993). Kadın/İkinci Cins: Bağımsızlığa Doğru. (Çev: Bertan Onaran). İstanbul: Payel Yayınevi
- Berktay, F. (1997). Tanımlanması Serbest Bir Nesne: Kadın, (İçinde: Kadınların Gündemi, Der: Necla Arat). İstanbul: Say Yayınları
- Chollet, M. (2020). Bugünün Cadıları: Kadınların Yenilmez Gücü, (Çev: Hazal Louze). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Coontz, S. ve Henderson, P. (1992). Sınıflı ve Devletli Toplumların Kökenindeki Mülkiyet Biçimleri, Politik İktidar ve Kadın Emeği, (İçinde: Kadının Görünmeyen Emeği, Der: Gülnur Savran ve Nesrin Tura). İstanbul: Kardelen Yayınları.
- Donovan, J. (2005). Feminist Teori, (Çev: Aksu Bora ve Meltem Gevrek). İstanbul: İletişim Yayınları
- Kergoat, D. (2004). Cinsiyete Dayalı İşbölümü ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri, (İçinde: Eleştirel Feminizm Sözlüğü, Der: H. Hirata, F. Laborie ve diğerleri. Çev: G. Acar-Savran). İstanbul: Kanat Kitap
- Kırel, S. (2010). Kültürel Çalışmalar ve Sinema. İstanbul: Kırmızıkedi Yayınevi
- Ramazanoğlu, C. (1998). Feminizm ve Ezilmenin Çelişkileri, (Çev: Mefkure Bayatlı). İstanbul: Pencere Yayınları.
- Redfern, C. ve Aune, K. (2012). Baş Harfi F, (Çev: Aksu Bora ve Simten Coşar). Ankara: Ayizi Kitap
- Rowbotham, S. (1987). Kadın Bilinci Erkek Dünyası, (Çev: Şükrü Alpagut). İstanbul: Payel Yayınevi.
- Scott, W. J. (2007). Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Kategorisi, (Çev: Aykut Tunç Kılıç). İstanbul: Agora Kitaplığı
- Topçuoğlu, A. R. (t.y). Bilinçli Saklama ve Saklayarak Değersizleştirme Mekanizmalarının Ev Eksenli Çalışmada İşleyişi, (İçinde: Kapitalizm, Ataerkillik ve Kadın Emeği, Der: Saniye Dedeoğlu ve Melda Yaman Öztürk). İstanbul: SAV Yayınları.
- Yıldız, N. (2015). Sola Kadın Eli Değince, (İçinde: İradenin İyimserliği, Der: Aksu Bora). Ankara: Ayizi Kitap
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: