Yazar: Yüksel GÖĞEBAKAN & İkranur DOĞAN
Yıl: 2026 Cilt: 10 Sayı: 1 Sayfa: 1-12
Özet: Bu çalışma, geleneksel Anadolu kadın giysilerinin kültürel, simgesel ve sanatsal boyutlarını inceleyerek bu giysilerin çağdaş Türk resim sanatındaki temsilini biçim–yüzey ilişkisi bağlamında değerlendirmektedir. Giysi, yalnızca estetik bir unsur olarak değil; kimlik, toplumsal aidiyet, kültürel bellek ve kadın emeğine ilişkin göstergeler taşıyan bir kültürel anlatı unsuru olarak ele alınmıştır. Araştırma nitel yaklaşım çerçevesinde yapılandırılmış ve etnografik desen benimsenmiştir. Bu kapsamda Malatya’nın Öncü Köyü’nde yürütülen saha çalışmalarıyla geleneksel kadın giysilerinin güncel kullanım biçimleri, yerel adlandırmaları ve toplumsal bağlamları incelenmiştir. Küllük, keten, zıbın, köynek, bervanik ve tuman gibi temel giysi unsurları işlevsel ve simgesel yönleriyle analiz edilmiştir. Çalışmanın devamında Batı ve Türk resim sanatında kadın figürünün geleneksel giysilerle temsili tarihsel bir perspektifle ele alınmış; son bölümde ise sanat temelli araştırma yaklaşımı doğrultusunda üretilen eserler biçim–yüzey ilişkisi bakımından değerlendirilmiştir. Bulgular, geleneksel kumaşların özellikle pazen resim yüzeyi olarak kullanılmasının, giysiyi görsel anlatının yapısal bir bileşeni hâline getirerek çağdaş sanatsal temsilde yeni olanaklar ürettiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel Giysi, Kadın Figürü, Kültürel Bellek, Türk Resim Sanatı, Biçim–Yüzey İlişkisi.
Kaynakça
- Artun, E. (2006). Halk kültürünün gelecek kuşaklara taşınması. Halk Kültürlerini Koruma, Yaşatma ve Geleceğe Aktarma Uluslararası Sempozyumu’nda sunulmuş bildiri. http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/49.php
- Aydın Çelikcan, H., & Aksoy, Ş. (2020). Sanat temelli araştırma yöntemi: otoetnografi. Journal of Arts, 3(4), 353–366 https://doi.org/10.31566/arts.3.023
- Gombrich, E. H. (2004). Sanatın öyküsü. Remzi Kitabevi.
- Göğebakan, Y. (2016). Kültür varlığı ve kültür mirasına ait unsurların çağdaş Türk resim sanatına yansımaları. Sanat Dergisi, 26, 91–108.
- Hollander, A. (1993). Seeing through clothes. University of California Press.
- Karoğlu, A. (2014). Folklorik unsurların resme yansıması ve yaşatılması bağlamında bazı düşünceler. Millî Folklor, 26(104), 99–109.
- Koç, F., & Koca, E. (2015). Türk halk giyiminde kullanılan süslemelere tipolojik bir yaklaşım. İdil, 5(19), 237–262 https://doi.org/10.7816/idil-05-19-02
- Metin, A. (2011). Kimliğin toplumsal inşası ve geleneksel kadın kimliğinin aktarımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 74–92.
- Sayım, F. (Ed.). (2007). Malatya ili yerel ekonomik araştırma alan incelemesi raporu.
- Tansuğ, S. (1990). Türk resminde yeni dönem. Remzi Kitabevi.
- Tansuğ, S. (1997). Çağdaş Türk sanatına temel yaklaşımlar. Bilgi Yayınevi.
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Share this content: