Yazar: Pınar YARDIMCI & Lütfi ÖZDEN
Yıl: 2025 Cilt: 9 Sayı: 1 Sayfa: 114-131
Özet:
Bu makale; sanat aracılığıyla insanın doğayla kurduğu ilişkinin nasıl temsil edildiğini, hayvan imgelerinin sembolik, tarihsel ve kültürel evrimini inceleyerek insan-doğa ilişkisinin sanatsal temsiller aracılığıyla nasıl şekillendiğini ve dönüştüğünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle ilkel mağara resimlerinden çağdaş sanat pratiklerine uzanan süreçte hayvan temsillerinin derinliği, ekolojik bağlamı ve etik sorgulamaları analiz ederek sanatın toplum-doğa bağını yorumlama hedefi taşımaktadır.
Bu çalışma; nitel yöntemler kullanarak tarihsel verileri, örnek olayları ve sanat eserlerinin deneyimsel boyutunu detaylı bir şekilde inceler. Aborjin kültüründeki “Rüya Zamanı” anlatıları, Joseph Beuys’un performansları, Judy Watson’ın ekolojik enstalasyonları, Kiki Smith’in mitolojik heykelleri ve Marina Abramović’in ritüelistik çalışmaları gibi farklı dönem ve disiplinlerden örnekler karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, Hermann Nitsch’in şiddet temelli performansları ile Patricia Piccinini’nin biyoetik sorgulamaları, çağdaş sanatta hayvan temsillerindeki karşıt yaklaşımları ortaya koyar. Nitsch’in provokatif pratikleri, izleyiciyi şok ve katarsis yoluyla yüzleştirirken; Piccinini’nin hiper-gerçekçi hibrit eserleri, insan-merkezci bakışı empati ve “öteki”yle diyalog üzerinden sorgular.
Sanat, hayvan imgeleri aracılığıyla insanın doğayla olan ilişkisini hem sorgulayan hem de dönüştüren bir alan olarak işlev görmektedir. Bu çalışma; çağdaş sanatta hayvan temsillerinin tarihsel sembollerle olan bağını ve bu temsillerin nasıl evrildiğini, ayrıca insan-doğa ilişkisinin sanatsal yansımalarını sanatın yıkıcı ve onarıcı potansiyellerini ortaya koyarak ekolojik duyarlılık ve etik sorumluluk bağlamında yeni bir perspektif sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: hayvan imgesi, çağdaş sanat, sembolizm, etik.
Kaynakça
- Abramović, M. (2020). Duvarlardan geçmek (D. A. Balcı, Çev.). Everest Yayınları.
- Atakan, N. (2006). Çağdaş sanatta beden ve performans. Sanat ve Kuram Yayınları.
- Berger, J. (2017). Hayvanlara niçin bakarız? (C. Çapan, Çev.). Delidolu.
- Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity Press.
- Carson, R. (2004). Sessiz bahar (Ç. Güler, Çev.). Palme Yayıncılık.
- Chase, A., & Sutton, P. (2020). Aboriginal ritual practices and ecological sustainability. Journal of Indigenous Studies, 12(3), 30-45.
- Childe, V. G. (2001). Mağara sanatının işlevi üzerine (A. Öztürk, Çev.). Arkeoloji ve Sanat Yayınları. İstanbul.
- Gezgin, İ. (2015). Sanatın mitolojisi: Sanat ne anlatır? Mağara duvarlarından antikçağın sonuna. Pinhan Yayıncılık.
- Hodge, S. (2018). Gerçekten bilmeniz gereken 50 sanat fikri (1. baskı). Domingo Yayınevi.
- Krauss, R. (1985). The originality of the avant-garde and other modernist myths. MIT Press.
- Morphy, H. (1998). Aboriginal art. Phaidon Press.
- Morton, T. (2016). Dark ecology: For a logic of future coexistence. Columbia University Press.
- Nitsch, H. (2005). Orgien Mysterien Theater: Die Aktionen. Ritter Verlag.
- Rasmussen, M., Guo, X., Wang, Y., Lohmueller, K. E., Rasmussen, S., Albrechtsen, A., … & Willerslev, E. (2011). An Aboriginal Australian Genome Reveals Separate Human Dispersals into Asia. Science, 334(6052)
- Rose, D. B. (1996). Nourishing terrains: Australian Aboriginal views of landscape and wilderness. Australian Heritage Commission.
- Saehrendt, C., & Kittl, S. (2010). Bunu ben de yaparım: Modern sanatın kısa tarihi (1. baskı). Ayrıntı Yayınları.
Share this content: