10.5. Çağdaş Sanatta Metaforik Bir İmge Olarak Saat Objesinin Yeri ve Anlamı

10.5. Çağdaş Sanatta Metaforik Bir İmge Olarak Saat Objesinin Yeri ve Anlamı

DOI
PDF

Yazar: Kürşat AZILIOĞLU

Yıl: 2026 Cilt: 10 Sayı: 1 Sayfa: 54-68

Özet: Bu çalışma, çağdaş sanat bağlamında zaman olgusunun temsilinde kullanılan saat objesinin yalnızca işlevsel bir araç olarak değil, aynı zamanda anlam yüklü bir metafor olarak nasıl değerlendirildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Zamanın ölçülmesine yönelik teknik bir aygıt olan saatin, farklı sanat disiplinlerinde nasıl simgesel bir anlatı öğesine
dönüştüğü araştırılarak, saat imgesinin çağdaş sanatçılar tarafından bireysel, toplumsal ya da varoluşsal temaları ifade etmek amacıyla kullanımı analiz edilmiştir. Araştırma, literatür tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup, seçilen örnekler üzerinden saat nesnesinin metaforik anlam katmanları çözümlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, zaman kavramının sanatsal temsiline dair disiplinlerarası bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat, Saat, İmge, Metafor.

Kaynakça

  • Azılıoğlu, K. (2024). Obje sanatının ortaokul öğrencilerinin yaratıcılığına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  • Batur, E. (2015). Modernizmin Serüveni. İstanbul: Alkım
  • Bayraktar, G. (2019). Sanatta Sosyal Bir Organizma: Eşya. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(59), 899-912.
  • Bauman, Z. (2003). Akışkan modernlik (İ. Türkmen, Çev.). İstanbul: Can Yayınları. (Orijinal eser 2000)
  • Cirlot, J. E. (2001). Semboller sözlüğü (Çev. J. Sage). Londra: Routledge Yayınları.
  • Emiroğlu, K. (2024). Gündelik hayatımızın tarihi. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Gombrich, E. H. (2007). Sanatın öyküsü (Çev. B. K. Yavuz). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Hançerlioğlu, O. (1996). Felsefe sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Harman, G. (2022). Sanat ve Nesneler (Çev. O. Karayemiş). İstanbul: AyrıntıYayınları.
  • Heidegger, M. (1962). Being and Time (J. Macquarrie & E. Robinson, Trans.). Harper & Row. (Original work published 1927).
  • Heidegger, M. (2010). Varlık ve Zaman (A. Kadir Çüçen, Çev.). Remzi Kitabevi. (Original work published 1927)
  • Karabulut, N., & Daşdemir, F. (2020). İmge, imgelem ve imgeleme kavramları bağlamında sanat eserinin oluşumu. Ekev Akademi Dergisi, 82, 231-244.
  • Keser, N. (2009). Sanat sözlüğü. Ütopya Yayınları.
  • Lynton, N. (2004). Modern Sanatın Öyküsü (C. Çapan, S. Öziş, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Nohl, A. M. (2018). Eşya ve insan: Bir pratik ilişkinin felsefesi, pedagojisi ve sosyolojisi (Ö. Saatçi, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Okumuş, E. (2010). Zaman sosyolojisi: Bir giriş denemesi. Dilbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 10(2), 121-174.
  • Rosa, H. (2020). Modernlik, hız ve yabancılaşma: Zamanın toplumsal yapıları üzerine (M. Sert, Çev.). İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları. (Orijinal eser 2005)
  • Sönmez, N. (2008). Cengiz Çekil Bir Tanık. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Taylor, B. (2012). Sanatın gücü (Çev. F. Mutlu). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Urry, J. (1999). Mekânları tüketmek (Çev. R. G. Öğdül). İstanbul: Ayrıntı Yay.
  • Virilio, P. (2020). Açık gökyüzü (D. Ünalan, Çev.). İstanbul: Otonom Yayıncılık. (Orijinal eser 1997)

Görsel Kaynaklar

  • Görsel 1: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ae/StillLifeWithASkull.jpg (Erişim: 10. 07. 2025)
  • Görsel2: https://www.wikiart.org/en/giorgio-de-chirico/the-conquest-of-the-philosopher-1914 (Erişim10.07.2025)
  • Görsel 3: https://www.moma.org/collection/works/79018 (Erişim: 10. 07. 2025)
  • Görsel 4: https://en.wikipedia.org/wiki/Self-portrait._Between_the_Clock_and_the_Bed.#/media/
    File:Edvard_Munch,_Selvportrett._Mellom_klokken_og_sengen.JPG (Erişim: 12.07.2025)
  • Görsel 5: https://www.si.edu/object/reservoir%3Asaam_1969.47.70 (Erişim: 12.07.2025)
  • Görsel 6: https://www.tate.org.uk/art/artworks/kosuth-clock-one-and-five-english-latin-version-t01909 (Erişim: 12.07.2025)
  • Görsel 7: https://sakirgokcebag.com (Erişim: 12.07.2025)
  • Görsel 8: https://sakirgokcebag.com (Erişim: 14. 07. 2025)
  • Görsel 9: https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/47771 (Erişim: 15.07.2025)
  • Görsel 10: https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/49764 (Erişim: 15.07.2025)
  • Görsel 11: https://12b.iksv.org/tr/sololar.asp?id=11&c=2&show=gorsel (Erişim: 15.07.2025)
  • Görsel 12: https://dokusanat.com/eser/mb121p2036/?exhibition_id=39 (Erişim: 17.07.2025)
  • Görsel 13: https://www.tate-images.com/preview.asp?image=T14038 (Erişim: 17.07.2025)
  • Görsel 14: https://www.felixgonzalez-torresfoundation.org/works/untitled-perfect-lovers (Erişim: 18. 07. 2025)
  • Görsel 15: https://tatsuomiyajima.com/work-projects/time-waterfall-panelmam/ (Erişim: 18. 07. 2025)

Share this content:

Yorumlar kapalı.