Yazar: Dajana Sevil HACISÜLEYMANOĞLU & Meliha YILMAZ
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 1 Sayfa: 7-16
Gönderim Tarihi: 08.01.2022
Kabul Tarihi: 01.03.2022
Özet: Bu çalışmada amaç, tarih öncesi çağlardan itibaren Orta Asya topluluklarında yaygın olarak görülen ve günümüzde dahi bazı toplulukların inancı olmaya devam eden Şamanizm’in, Can Göknil’in eserlerindeki etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, verilerin toplanmasında eser analizi ve literatür tarama tekniği kullanılmış, eser analizlerinde ayrıca sanatçı Can Göknil ile gerçekleştirilen görüşme tekniğinden de yararlanılmıştır. Araştırma, sanatçının 6 (altı) eseri ile sınırlandırılmıştır. Şamanizm inancında mevcut olan pek çok ögenin, geçmişte olduğu gibi bugün de sanatın konusu olmaya devam ettiği görülmektedir. Araştırma doğrultusunda da Can Göknil’in eserlerinde Şamanist ögelere sıkça rastlanmıştır. Sanatçı, öz kültürümüze ait okumalarını sanatı ile harmanlayarak izleyiciye sunmaktadır. Eserlerinde, Şamanizm inancında yer alan ağaçlar, hayvanlar, dağlar, tanrılar ve ruhlar gibi pek çok öge bulunmaktadır. Sanatçı tarihe olan ilgisi ve okumaları doğrultusunda, Şamanizm’in doğa ile bütünleşmiş bir inanç sistemi oluşundan etkilenmiş ve sanatının konusu haline getirmiştir. Kullandığı pastel tonlar, yumuşak çizgiler eserlerine masalsı bir üslup katmış ve geçmişi günümüze yansıtan bir hikaye niteliği kazandırmıştır.
Anahtar Kelimeler: Şamanizm, Resim Sanatında Şamanist etkiler, Can Göknil, Hayat Ağacı, Umay.
Kaynakça
- Baldick, J. (2011). Hayvan ve Şaman Orta Asya’nın Antik Dinleri. İstanbul: Hil Yayın
- Bayat, F. (2019). Türk Şaman Metinleri (Efsane ve Memoratlar). Ankara: Ötüken Yayınları
- Bayat, P. D. (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş.
- Biyografya. (2021, Ekim 5). Biyografya. Biyografya Beta: https://www.biyografya.com/biyografi/753 adresinden alındı
- Candan, E. (2008). Türklerin Kültür Kökenleri. İstanbul: Sınır Ötesi Yayınları
- Çoruhlu, Y. (2002). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınevi. 2020 tarihinde alındı
- Dalkıran, A. (2010). Çağdaş Türk Resminde Şamanist Etkiler . Konya: Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Resim-İş Eğitimi bilim Dalı
- Eliade, M. (1999). Şamanizm. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları
- Göknil, C. (2007). Mitolojiden Sanata Notlar Gölgem Renkli mi? İstanbul: Can Sanat Yayınları A.Ş.
- Göknil, C. (2021, Mart 23). Görüşme. (D. S. Hacısüleymanoğlu, Röportaj Yapan)
- Gömeç, S. (2011). Şamanizm ve Eski Türk Dini. Ankara: Berikan Yayınevi.
- İnan, A. (1986). Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve Araştırmalar. Ankara: Türk Tarih Kurumu BasımEvi.
- Ögel, B. (1993). Türk Mitolojisi (Kaynakları ve Açıklamaları ile Destanlar) (Cilt 1). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- Görsel 1: https://www.arkeolojikhaber.com/haber-arkeolojik-bulgulara-gore-anadoluda-samanlar-onbin-yildirdans- ediyor-22279/
- Görsel 2: Çoruhlu, Y. (2002). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınevi
- Görsel 3: Bayat, P. D. (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş.
- Görsel 4: https://cangoknil.com/tr/portfolio/1983-1986-kadinlar-ve-agaclar/
- Görsel 5: https://cangoknil.com/tr/portfolio/1994-1997-yaratilis-efsaneleri/
- Görsel 6: https://cangoknil.com/tr/portfolio/1994-1997-yaratilis-efsaneleri/
- Görsel 7: Çoruhlu, Y. (2002). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
- Görsel 8: https://cangoknil.com/tr/portfolio/yaratilis-efsaneleri/
- Görsel 9: https://uqusturk.wordpress.com/2011/06/28/akkizlar-karakizlar/
- Görsel 10: https://cangoknil.com/tr/portfolio/2001-ak-kizlar-kara-kizlar/
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: