Özet: Geleneksel toplumlarda kadın ve erkeğe yönelik cinsiyet ve rol ayrımının modern toplumlara kıyasla daha keskin çizgilerle ayrıldığı ve kadın temsilinin kamusal alan dışında özel yaşam alanıyla sınırlandırıldığı görülmektedir. Başta annelik kutsallığı üzerinden meşrulaştırılan geleneksel rolleriyle kadın; ev ve çocuk bakımı, temizlik, yemek, çamaşır gibi hane içi işlerden sorumludur. Kadınların mevcut hizmet alanları, ekonomik bir girdi sağlamadığından toplumda görünmeyen emeğe karşılık gelmektedir. Geleneksel yapıda kadının kişisel kararları, aile bireyleri ve sosyal çevresi tarafından denetlenebilmektedir. 1980’li yılların Türkiye’si liberal politikalar ve serbest piyasa koşullarının etkisiyle hızlı bir dönüşümün yaşandığı ve özellikle kadınların kamusal alanda görünürlüğünün arttığı yıllardır. Bu yıllarda geçiş toplumu özelliği gösteren Türkiye’de Avrupai yaşam tarzı ve ithal ürünlerin etkisiyle kadınların gündelik
alışkanlıkları ve tüketim tercihleri değişmeye başlamıştır. Bu çalışma Türk sinemasında bir kırılma noktası sayılabilecek; senaryosunu Barış Pirhasan’ın yazdığı, yönetmenliğini Atıf Yılmaz’ın yaptığı 1986 yapımı Aaahh Belinda adlı filmden yola çıkarak, kadının toplumsal algısını, kimlik sorunsalını, geleneksel ve modern kadınlık rollerini sosyolojik açıdan irdelemeye çalışmaktadır. Kadına biçilmiş geleneksel rolleri ve beden algısını reddetmek ve bir şampuan markasının reklam yüzü olarak toplumda görünür olmayı tercih etmek için mevcut toplumsal yapıda bir kadının ancak deli olması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aaahh Belinda, Geleneksel Kadın, Modern Kadın.
Kaynakça
- Albayrak, H. A. (2018). Aaah Belinda: Seksenlerin Sonunda Doksanların Başında Çocuk Olmak. Eleştirel Kültür Dergisi. https://www.ekdergi.com/aaahh-belinda-seksenlerin-sonunda-doksanlarin-basinda-cocuk-olmak/ Erişim Tarihi: 07.10.2022.
- Aytaç, M. A. (2015). Ailenin Serencamı –Türkiye’de Modern Aile Fikrinin Oluşması-. (3. Baskı). Ankara: Dipnot Yayınları.
- Aysoy, Mehmet. (2003). Geleneksel Sonrası Toplum Üzerine. Ankara: Açı Kitapları
- Baday, Ö. N. (2011), Modern Kent Mekânlarında Mahallenin Konumu. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya
- Bilgin, R. (2016). Geleneksel ve Modern Toplumda Kadın Bedeni ve Cinselliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:26, Sayı:1, 219-243
- Çolak, G. (2020). Toplumdilbilimi –Toplumsal Cinsiyet ve Dil-. (2. Basım). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları
- Engström, G. (2013). Aile İçi Şiddet Çaresi Ne?. İstanbul: Dönence Basım
- Erol, D. D. (2014). (Ed. Huriye Kuruoğlu, Bermal Aydın). Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Türkiye Yazılı Basınında Şiddet Haberleri ve Haber Fotoğrafları. (İç). Toplumsal Cinsiyet ve Medya. Ankara: Detay Yayıncılık
- Giddens, A. (2016). Sosyolojide Temel Kavramlar. (Çev. Ali Esgin). (2. Baskı). Ankara: Phoenix Yayınları
- Goffman, E. (2020). Damga Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar. (5. Baskı). (Çev. Ş. Geniş, L. Ünsaldı, S. N. Ağırsanlı). Ankara: Heretik Yayınları
- Gökçe, B. (1995). “Toplumsal Değişim Sürecinde “Gecekondu Ailesi”, Aile Kurultayı 16-18 Kasım 1994, Aile Araştırma Kurumu Yayını, Ankara
- Gül, G. (2004). “Aile ve Evlilik Kurumu”, Evlilik Okulu, (Edt. Haluk Yavuzer). İstanbul: Remzi Kitabevi
- Güven Akdoğan, Ö. (2019). Düş, Paranoya ve Mizah: Aahh Belinda Filminde Gerçeküstücülük, Egemia Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E- Dergisi, (5), 83-104
- Karakaya, H. (2018), “Görünmez Emek Ve Ev Kadınları”, Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt:2, Sayı:1, Sayfa: 73-94
- Kaylı, D. Ş. (2017). (Ed. Derya Altun, Huriye Toker). Kadın Bedeninin Annelikle İmtihanı: Toplumsal Cinsiyet Bakış Açısının Annelik Kurgularıyla İlişkisi. (İç). Toplumsal Cinsiyet Farklı Disiplinlerden Yaklaşımlar. Ankara: Nika Yayınevi.
- Oğuz A. (2019). Feminizm, Postkolonyal Feminizm ve Toplumsal Cinsiyet- Buchi Emecheta’nın The Bride Price Adlı Romanı-. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları
- Ormanlar, Ç. (1999). İmaj Devri ve Moda’dan Kurtulan Moda. 75 Yılda Değişen Yaşam Değişen İnsan Cumhuriyet Modaları. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları
- Özsoysal, F. (2005). Asiye Ataerkiden Kurtulur mu? Ya da Kurtuluşa Tutsak Kalmak, Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Dergisi, Cilt 0, Sayı 6, 69-100
- Özyurt, C. (2007). Yirminci Yüzyıl Sosyolojisinde Kentsel Yaşam. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 10, Sayı 18, Aralık 2007, s.111-126
- Popper, K. (2010). Açık Toplum ve Düşmanları, Cilt-I. (çev. Mete Tunçay). (4. Baskı). Ankara: Liberte Yayınları
- Sancar, S. (2020). Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti Erkekler Devlet, Kadınlar Aile Kurar. (5. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Sayın, Ö. (1990). Aile Sosyolojisi. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, No: 57, İzmir
- Subaşı, N. (2008). Mahalleyi Baskıyla Hatırlamak. Şerif Mardin Okumalar. T. Takış (Edt.). Ankara: Doğu-Batı Yayınları.
- Şentürk, Ü (2019). Aile Sosyolojisine Bir Katkı. Bursa: Dora Yayınları
- Şişman, N. (2013). Emanetten Mülke: Kadın Beden Siyaset. (3. Baskı). İstanbul: İz Yayıncılık
- Uluyağcı, C. (2002). 1980 Sonrası Türk Sineması’nda Özgür Kadın İmgesi: Türkan Şoray ve Müjde Ar. Kurgu Dergisi, Sayı:18, 1-8
- Yaşartürk, G., İlbuğa, E. U. (2014). Üç Maymun, Pandora’nın Kutusu, Güzel Günler Göreceğiz, Nar, Geriye Kalan, Şimdiki Zaman ve Zerre Film Örnekleriyle Türk Sinemasında Kentli Kadın Olgusu. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı: 39, Güz, 2014. 159-180
- Yılmaz, A. (Yönetmen). (1986). Aaahh Belinda [Film]. Odak Film
- Zencirkıran, M. (2019). Sosyoloji. (Yenilenmiş 9. Baskı). Bursa: Dora Yayınları
- Görsel Kaynak 1. https://www.youtube.com/watch?v= Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 2. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 3. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 4. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 5. https://www.justwatch.com/tr/film/aaahh-belinda Erişim Tarihi: 06.10.2022
- Görsel Kaynak 6. https://mubi.com/tr/films/aaahh-belinda Erişim Tarihi: 06.10.2022
- Görsel Kaynak 7. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 8. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 9. https://saltonline.org/tr/1341/gosterim-aaahh-belinda-1986 Erişim Tarihi: 06.10.2022
- Görsel Kaynak 10. https://saltonline.org/tr/1203/persembe-sinemasi-aaahh-belinda Erişim Tarihi: 06.10.2022
- Görsel Kaynak 11. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 12. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 13. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 14. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 15. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 16. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 17. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 18. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 19. https://www.youtube.com/watch?v=tEBfVDRuNyY Erişim Tarihi: 07.10.2022
- Görsel Kaynak 20. https://filmhafizasi.com/evvel-zaman-icinde-var-imis-bir-dunganga/ Erişim Tarihi: 06.10.2022
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: