8.1.8.Geleneksel Van Evlerinde Süsleme

8.1.8.Geleneksel Van Evlerinde Süsleme

DOI
PDF

Yazar: Şehabettin ÖZTÜRK

Cilt: 8 Sayı: 1 Sayfa: 96-113

Özet: Anadolu’nun hemen her bölgesinde değişik dönemlere ait anonim olarak çeşitli konutlar inşa edilmiştir. Ağır kış şartlarına maruz kalan Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki konutlar, iklim, malzeme, plan, işlev ve form olarak diğer bölgelerdeki yapılardan farklı mimari özelliklere sahiptir. Van evleri iç sofalı plan özelliğinde tek ve iki katlı ayrık nizamda düz toprak damlı bir yapıda inşa edilmiştir. Her ev, bahçe, hayat, tandır evi, ahır, samanlık gibi tamamlayıcı bölümlerden meydan gelir. Van evlerinin ana giriş cephesi sokak ya da caddeye tamamıyla açıktır. Günümüz Van şehrinde tespit edilen 45 geleneksel ev 2010 yılına kadar tamamen yıkılarak yok olmuştur. Böylece yüzyılların oluşturduğu geleneksel kültür ve kent hafızası tamamen yok olmuştur. Van evlerinde dış süsleme, giriş cephesinde metal, ahşap ve tuğla malzeme olarak hemen göze çarpar. Giriş kapısının her iki yanında ve cephenin köşelerinde pervazlarla çevrelenmiş taş blok ve tuğla süslemeler vardır. Bazı evlerin giriş cephelerindeki pencere alt ve üst bölümlerinde üçgen, dikdörtgen, yuvarlak basık kemer, sivri kemer formunda tuğla süslemelere yer verilmiştir. Geleneksel Van evlerinde kullanılan örnekler metal, ahşap, tuğla, alçı-cass, mozaik süsleme olarak beş ana başlık altında ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmanın amacı geleneksel Van evlerindeki farklı süslemelerin tespitini bilimsel yöntem ile belgelemektir. Tespiti yapılan süsleme örnekleri nitelik ve nicelik olarak Sanat ve Mimarlık Tarihi açısından oldukça önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Geleneksel Van Evleri, Metal Süsleme, Ahşap Süsleme, Alçı Süsleme, Tuğla Süsleme.

Yorumlar kapalı.