Yazar: Elif DOKUR
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 1 Sayfa: 33-46
Gönderim Tarihi: 04.02.2022
Kabul Tarihi: 01.03.2022
Özet: 21. yy’da insanların ve çocukların vazgeçilmezi haline gelen oyuncakların çıkış tarihi çok eskilere dayanmaktadır. İnsanlık tarihinde oyuncakların ne zaman yapıldığı, hangi işlevlerde kullanıldığı tam olarak bilinmemektedir. İnsanların bir şey yaratma ve ona anlam yükleme alışkanlığı ilk zamanlardan beri vardır. Eski çağlarda oyuncaklar, teknoloji / insan, tanrı / şeytan, iyi / kötü gibi hayatın her alanını ve yaşamın yorumlanmasını kendi anlatım teknikleri ile anlamlandırılmıştır. Oyuncaklar insan yaşamına yakından yaklaşır ve tarih içerisinde değişkenlik gösterip, günümüzde bir tüketim unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Artık bir ihtiyaç gibi görülen oyuncakların, ortaya çıkışından günümüze kadar birçok disiplinler arasında farklı amaçlar doğrultusunda yer aldığı görülmektedir. Özellikle çocuklara yönelik yapılan oyuncaklar dikkat çekmektedir. Çocuklar katil bebeklerin oyun eşyaları haline gelirler ve bunun yanı sıra toplumun hastalıkları da görülmeye başlar. İnsan gerekçesi olmadan var olamayacak bir dünya algısına karşı çıkan kurgusal gerçekçilikten yola çıkarak, gizli olan – hem gizli hem de kendi içinde dünya hakkında bir şeyler ortaya çıkarır. Oyuncaklar, özellikle sinemada korku imgesi haline gelmesiyle dikkat çeker. Çünkü korku sineması tüm popüler, kültürel türlerin en dayanıklı, çeşitli ve karmaşıklarından biridir. Korku ikonu olan oyuncak bebekler ise sinema dünyasına çok farklı etkiler kazandırmıştır. Günümüz sinemasında özellikle insana benzeyen çocuk oyuncakların ürkütücü bir nesne olarak karşımıza çıkması, onu oyun hayal edip, hayallerimizi bir varlığa dönüştürme aracı olduğu da düşünülebilir. Tarama modeline dayalı bu çalışmada, oyuncak bebek karakterlerin dönüşümünün film anlatısına etkisi örnek filmlerle ele alınmıştır. Bu çerçevede canlandırma sinemasındaki yansımaları ve “Caroline” (Koralin ve Gizli Dünya, 2009) film örneği anlatısal çözümleme yöntemiyle incelenecektir.
Anahtar Kelimeler: Oyuncak, Çocuk, Korku, Sinema, Canlandırma Sineması.
Kaynakça
- Aktaş, Ş. (2000). Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, Akçağ Yayınevi, 5. Baskı, Ankara
- Cide, İ. (2019). Hans Bellmer: Arzunun Sinematografik Bir Bedende Göze Getirilme Tarzının Örgütlenmiş Yordamına Dair Teknik Bir Deneme Kısaca; Dikiz. Faculty of Political Sciences, Ankara Üniversitesi, https:// w w w . a c a d e m i a . e d u / 3 0 5 7 8 0 4 6 / HANS_BELLMER_ARZUNUN_S%C4%B0NEMATOGRAF%C4%B0K_B%C4%B0R_BEDENDE_G%C3%96ZE_ GET%C4%B0R%C4%B0LME_TARZININ_%C3%96RG%C3%9CTLEN%C4%B0%C5%9E_YORDAMINA_DA% C4%B0R_TEKN%C4%B0K_B%C4%B0R_DENEME_KISACA_D%C4%B0K%C4%B0Z (erişim tarihi: 16.12.2019).
- Çiğdem, H. (2006). 1990 Sonrası Amerikan Korku Filmlerinde Temel Bir Kavram: Kötü
- http://acikerisim.deu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/20.500.12397/9613/186146.pdf?sequence=1 (Erişim tarihi: 17.12.2019).
- Freud, S. (1971). The Uncanny’, Collected Papers, vol. 4. Translated by Joan Riviere, The Hogarth Press and the Institute of PsychoAnalysis, London.
- Gökçek, Ö. (2014). Sürrealizmde Cinsel Sapkınlık ve Bakışın Psikodinamiği, Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat ve Tasarım Bölümü, Eskişehir
- Gürata, A. (2004). Öznel Zamanın İzinde: Sinemada Postmodern Zamanlar ve görüş Noktası, Sinemada Anlatı ve Türler, Vadi yayınları, Ankara
- Kopania, K. (2018). Dolls and Puppets: Contemporaneity and Tradition. Aleksander Zelwerowicz National Academy of Dramatic Art in Warsaw, https://www.academia.edu/37973848/ Dolls_and_Puppets_Contemporaneity_and_Tradition(Erişim tarihi: 31.09.2019)
- Krasteva, E. (2009). Identity And The Self In The Stop- Motion Animation Coraline, University of Westminster, London
- Niemann, H. (çev. Onur, B.) (1991). Oyuncağın Gelişim Tarihi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt:24, Sayı:01, http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/40/506/6128.pdf, (Erişim tarihi: 30.09.2019)
- Tuncer, F. (2010). Geleneksel Anadolu Kültüründe Bez Bebek Geleneği ve Günümüz Örnekleri. Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
- Tutar, C. (2015). Türk Korku Sinemasının Yapısal Engelleri: Sosyo- Kültürel Bir Bakış. Gümüşhane Üniversitesi, İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, Gümüşhane
- URL-1-2 https://www.otekisinema.com/katil-oyuncak-bebek-filmleri/ (Erişim tarihi: 17.12.2019)
- URL-3 https://www.otekisinema.com/sinema-tarihinin-en-korkunc-10-oyuncak-bebegi/ (Erişim tarihi: 17.12.2019).
- URL-4 https://www.academia.edu/32078012/detaild_analysis_Coraline_by_Dai_Lu (Erişim tarihi: 17.12.2019).
- https://www.denofgeek.com/us/movies/creepy-dolls/241497/a-short-history-of-creepy-dolls-in-movies (Erişim tarihi: 10.01.2020).
- Görsel 1. “Chucky” filmlerinden (1988, 1998, 2019) DVD görüntüleri
- Görsel 2. “Annabelle” (2014) ve “The Boy” (2016) film afişleri.
- Görsel 3. “Toy Story” (2019) DVD ekran görüntüsü
- Görsel 4. “Coraline” (2009) DVD ekran görüntüsü.
- Görsel 5. “Coraline” (2009) DVD ekran görüntüsü
- Görsel 6. “Coraline” (2009) DVD ekran görüntüsü
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: