Yazar: Fatma Yelda GEZİCİOĞLU
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 2 Sayfa: 150-161
Kabul Tarihi: 30.10.2022
Özet: En eski üretim yöntemlerinden biri olan dokumacılık; tarihsel süreç içerisinde toplumların bir ifade aracı olurken, kültürlerindeki yaratıcılıklarının da çeşitliliğini ve değişkenliğini ortaya koymaktadır. Kullanılan malzemeler, teknikler, farklı desen anlayışları ile hem işlevselliği hem de sanatsal üretime dönüşebilmesi dokumacılığın sonsuz çeşitliliğini de göstermektedir. Geleneksel bir yöntem olan, Anadolu’da genellikle “Çekmeli” adı ile adlandırılan yüzeyde halka/ilmek/kesiksiz hav görüntüsü oluşturan tekniğin farklı kültürlerde yüzyıllar boyu kullanıldığı görülmektedir. Bu tekniğin özelliği, genellikle atkıda kullanılan 2. bir atkının desen oluşturmak için yüzeye bir malzeme yardımı ile çekilerek yüzeyde halka görüntüsü oluşturmasıdır. Desen atkısı ile oluşturulan bu teknikte
kullanılan malzeme, renk çeşitliliği ve kompozisyon farklılıkları dokumaların sanatsal çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada; günümüzde hem geleneksel dokumalarda hem de sanatsal yorumlamalar ile yapılan dokumalarda kullanılan tekniğin yüzeyde oluşturduğu görüntüye benzer görüntüler sağlayabilmek için, güncel iplik ile deneysel çalışmalar yapılmıştır. Amaç; geleneksel bir yöntem ile yapılan tekniğin benzer görüntüsünü güncel iplik ile sağlayabilmek ve sanatsal denemeler ile birleştirerek deneysel bir çalışma ortaya koymaktır. Çalışmanın sonucunda; geleneksel yöntemin, güncel iplikle yapılan yönteme göre kumaşların yüzeyinde özgürce, serbest desen ve kompozisyon çeşitliliği yarattığı gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dokumacılık, Çekmeli Dokuma, Atkıdan İlmekli, Deneysel Dokuma, Loop (Luup) İplik.
Kaynakça
- Barber, E.J.W. (1991). Prehistoric Textiles, Princeton University Press
- Collıngwood, P. (1976). TheTechniques of RugWeaving, Published by Faberand Faber Limited
- Gezicioğlu, F. Y. (2020). Atkıdan “Çekmeli” Dokumaların Analizi, Desen Anlayışı, Deneysel Yeni Uygulamaların İrdelenmesi ve Sanatsal Önermeler, (Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Marmara Üniversitesi, Tez No: 638054
- Gezicioğlu, F. Y., Atalayer, G. (2020). “Atkıdan “Çekmeli” (Halkalı/İlmekli/Kesiksiz Havlı) Dokumaların Dünya Müzelerinde Tarihsel Örnekleri Üzerine Bir Değerlendirme”, Arış Dergisi, 17, 140-170. https://doi.org/10.34242/ akmbaris.2020.144
- Küçük, M. (2021). Uygulamada A/r/tografiyi Anlamak:Olasılıktan Potansiyele Doğru, Suzan Duygu Bedir Erişti, Rita Louise Irwin (Ed.), Uygulama Tabanlı Araştırma Yöntemi içinde, (s.109-124), Ankara: Pegem Akademi
- Robert James Forbes, R.J. (1987). Studies in Ancient Technology, Volume IV, E.J.Brill, New York
- San, İ., Bedir Erişti, S.D .(2021). A/r/tografi İle Tanışma, Suzan Duygu Bedir Erişti, Rita Louise Irwin (Ed.), Uygulama Tabanlı Araştırma Yöntemi içinde, (s.1-5), Ankara: Pegem Akademi
- Sinner, A., Leggo, C., Irwin, R., Gouzouasis, P., & Grauner, K. (2006). Arts-based education research dissertations :Reviewing the ptactices of new scholars. Canadian Journal of Educations, 29(4), 1223-1270
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: