Yazar: Aytaç ÖZMUTLU
Yıl: 2026 Cilt: 10 Sayfa: 140-154
Gönderim Tarihi: 12.10.2026
Kabul Tarihi: 03.11.2026
Özet:
Bu araştırma, İsviçreli grafik tasarımcı Dafi Kühne’nin deneysel tipografi pratiğinde tasarım ile üretim arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmanın odağını, tek tek eserlerin biçimsel çözümlemesinden çok, araç, teknik ve malzemeye dayalı üretim süreçlerinin tipografik biçimin ve görsel dilin oluşumuna katkısı oluşturmaktadır. Araştırma, nitel durum çalışması deseni içinde doküman incelemesi yoluyla yürütülmüştür. Sanatçının resmî Babyinktwice web sitesinde yayımlanan açıklamalar, proje metinleri, süreç kayıtları ve eser görselleri birincil veri kaynağı olarak değerlendirilmiştir. Amaçlı örneklemeyle, araştırmanın alt problemlerinden en az biri için açık ve doğrulanabilir süreç bilgisi sunan on beş proje incelemeye alınmıştır. Bulgular; araç, teknik ve malzeme seçimi, deneysel dönüştürme ve yeniden işlevlendirme, tipografik biçimin üretim koşulları içinde oluşumu, üretim izlerinin görsel dile aktarılması ve tasarım yaklaşımının sentezi olmak üzere beş eksende değerlendirilmiştir. Sonuçlar, araç ve malzeme seçiminin analog ya da dijital gibi kategorik ayrımlardan çok, tasarım probleminin gerektirdiği olanaklara göre biçimlendiğini göstermektedir. Araçların dönüştürülmesi, malzemelerin yeniden işlevlendirilmesi ve fiziksel sınırlılıkların üretken girdilere dönüşmesi, tipografik kararların süreç içinde gelişmesini sağlamaktadır. Mürekkep, basınç, doku ve katmanlama gibi üretim özellikleri ise nihai görsel dilin bileşenlerine dönüşmektedir. Böylece üretim, tamamlanmış bir tasarımın uygulanma aşaması olmaktan çıkarak tipografik fikrin araştırıldığı, sınandığı ve dönüştürüldüğü yaratıcı bir düşünme alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, bu karşılıklı ilişkiyi üretim yoluyla düşünme kavramı üzerinden açıklamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dafi Kühne, deneysel tipografi, letterpress, üretim süreci, grafik tasarım.
Kaynakça
-
Baxter, P. ve Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: Study design and implementation for novice
researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544–559.
-
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
-
Crowe, S., Cresswell, K., Robertson, A., Huby, G., Avery, A. ve Sheikh, A. (2011). The case study approach. BMC
Medical Research Methodology, 11, Makale 100.
-
Güney Türkeç, A. ve Uğur Erdoğmuş, F. (2025). Experimental typography in visual design: A systematic literature
review. Art Vision, 31(54), 113–120.
-
Kühne, D. (t.y.). Dafi Kühne. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/dafi-kuhne/
-
Kühne, D. (2011, Ağustos). Print Pong. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/print-pong/
-
Kühne, D. (2012a, Ocak). Hot Cut. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/hot-cut/
153Kühne, D. (2012b, Kasım). Lass ruhig die Sau raus. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/lass-ruhig-
die-sau-raus/
-
Kühne, D. (2012c, Aralık). Space in 2013. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/space-in-2013/
-
Kühne, D. (2013, Ekim). Why use wood… if chipboard is just as good? Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/
projects/why-use-wood/
-
Kühne, D. (2016, Mart). Dada–Gaga. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/dada-gaga/
-
Kühne, D. (2017a, Şubat). Death to the Print. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/death-to-the-print/
-
Kühne, D. (2017b, Ocak). Mirror Maze. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/mirror-maze/
-
Kühne, D. (2021, Mayıs). Studio Mobil. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/studio-mobil/
-
Kühne, D. (2023a, Haziran). Daylight. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/daylight/
-
Kühne, D. (2023b, Ağustos). Tunnel III. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/tunnel-iii/
-
Kühne, D. (2024, Şubat). Tunnel IV. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/tunnel-iv/
-
Kühne, D. (2025a, Ağustos). 50 Jahre Bertschinger AG. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/50-jahre-
bertschinger-ag/
-
Kühne, D. (2025b, Eylül). a–z. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/a-z/
-
Kühne, D. (2026, Mayıs). Constructing Posters. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/constructing-
posters/
-
Louridas, P. (1999). Design as bricolage: Anthropology meets design thinking. Design Studies, 20(6), 517–535.
-
Nimkulrat, N. (2012). Hands-on intellect: Integrating craft practice into design research. International Journal of
Design, 6(3), 1–14
-
Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N. ve Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling
for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in
Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533–544.
-
Parisi, S., Rognoli, V. ve Sonneveld, M. (2017). Material tinkering. An inspirational approach for experiential learning
and envisioning in product design education. The Design Journal, 20(1), 1167–1184.
-
Pennino Graciano, A. ve Paraguai, L. (2016). Algoritmo e tipografia: O código como parte do processo de criação de
uma fonte digital. DAT Journal, 1(1), 116–128.
-
Schön, D. A. (1992). Designing as reflective conversation with the materials of a design situation. Knowledge-Based
Systems, 5(1), 3–14.
Görsel Kaynaklar
Görsel 1. Kühne, D. (2023a, Haziran). Daylight. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/daylight/
Görsel 2. Kühne, D. (2026, Mayıs). Constructing Posters. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/
constructing-posters/
Görsel 3. Kühne, D. (2011, Ağustos). Print Pong. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/print-pong/
Görsel 4. Kühne, D. (2012a, Ocak). Hot Cut. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/hot-cut/
Görsel 5. Kühne, D. (2021, Mayıs). Studio Mobil. Babyinktwice. https://www.babyinktwice.ch/projects/studio-mobil/
154
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: