Yazar: Meliha YILMAZ & Şahika YAMAN BAYRAM
Yıl: 2022 Cilt: 6 Sayı: Özel Sayı 1 Sayfa: 125-138
Gönderim Tarihi: 10.02.2022
Kabul Tarihi: 03.03.2022
Özet: Bu araştırmanın amacı Anadolu’da hüküm sürmüş Kybele kültünün, çağdaş sanatçılardan Nevra Bozok’un eserlerine etkisinin incelenmesidir. Ana tanrıça inancı, tarih öncesine dayanmaktadır. Çatalhöyük, Çayönü, Hacılar gibi yerleşim yerlerinde bulunan heykelcikler bu inancın varlığının güçlü belgeleridir. Heykelcikler sanatçının arkeolojiye ilgi duyması sayesinde eserlerinde can bulmuştur. Bozok, sanatının beslendiği kaynak olan ana tanrıçaya, eserleri vasıtasıyla mektuplar yazmıştır. Bu eserlere Kybele’ye Mektuplar serisi adı altında toplamış ve Kybele kültüne ait unsurlara yer vermiştir. Eserlerin incelenmesinde nitel yöntem kullanılmış olup, veri toplamada Literatür tarama ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma, Nevra Bozok’un Kybele’ye Mektuplar, Kybele’ye Son mektuplar, Nar Tanem Nur Tanem Kybele’m, Davet, Düşünceden Kybele’ye isimli toplam beş eseri ile sınırlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ana Tanrıça, Kybele, Resim Sanatında Kybele Etkileri, Nevra Bozok, Çağdaş Sanat.
Kaynakça
- Aslan, A. (2010). Steatopijik Ana Tanrıça Heykelcikleri ve 20. Yüzyıl Heykel Sanatına Etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir
- Baştak, N. F. (1943). “Garbi Asya ve Anadolu Akvam-ı Kadimesinin Dinleri Tarihi”, Konya Dergisi 52: 41–52
- Bozok, N. (1989).”Ana Tanrıça Kybele”nin Frig Dönemi İkonografisi ve Özgün Baskı Resimlerle Yorumu”. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, T.C. AÖF. SBE, Eskişehir
- Cemal, A. (1998, 28 Mayıs).”Kybele”den Günümüze Uygarlık Arayışı”. Cumhuriyet
- Cemal, A. (1993). Kybele’ye Saygı. Eskişehir: Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Sergi Kataloğu
- Çınaroğlu, A. (2018). “Alaca Höyük Erken Tunç Çağı Krali Mezarları ve İkiz İdoller. Arkhaia Anatolika 1 (2018), 1-14. DOI: 10.32949/Arkhaia.2018.0
- Erhat, A. (2000). Mitoloji Sözlüğü, Remzi, İstanbul
- İndirkaş, Z. (2001). Ana Tanrıçalar Kybele ve Çağdaş Türk Resmindeki İzdüşümleri. T.C. Kültür Bakanlığı Yay. Ankara
- Kılıç, L. (1991)”Nevra Bozok’un Özgün Baskılarında Ana Tanrıça Kybele. Adam Sanat Dergisi, (69), 5-73
- Kurt, M. (2010). Tanrıça Kültü ve Hristiyanlıktaki Meryem Figürüne Etkileri. Yüksek lisans tezi, Rize Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Rize
- Özmen, S, S. (2016) “Anadolu’da Ana Tanrıça Kybele Kültü “. Humanitas, Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 07:381-397
- Taşdemir, A. (2016) “Kybele Kültü ‘nün Geçmişten Günümüze Çağdaş Sanata Yansıması” Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi T.C, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla
- Ünal, M, Y. (2017) Anadolu Anatanrıçası Kibele Batı Uygarlığına Yön Veren Etkileri, AKY, İstanbul
- Resim 1: Nevra Bozok Kişisel Erişim. (2022). Eskişehir
- Resim 2 https://arkeofili.com/catalhoyukte-eksiksiz-bir-kadin-heykelcigi-bulundu/ Anadolu Medeniyetleri Müzesi/Ankara
- Resim 3: https://www.yollardan.com/galleries/ankara-anadolu-medeniyetleri-muzesi-fotograflari/
- Resim 4: (İndirkaş, Z. (2001). Ana Tanrıçalar Kybele ve Çağdaş Türk Resmindeki İzdüşümleri, T.C. Kültür Bakanlığı Yay., Ankara)
- Resim 5: https://csmuze.anadolu.edu.tr/eser/bozok-nevra (Anadolu Üniversitesi Çağdaş Sanatlar Müzesi Koleksiyonu
- Resim 6: Hodder, I. (2016). Çatalhöyük 2016 Arşiv Raporu. Bilge, K. (Çev.) Çatalhöyük 2016: Yukarılar ve Aşağılar. (s. 1-2)
- R e s i m 7 : h t t p s : / / c d n – a c i k o g r e t i m . i s t a n b u l . e d u . t r / a u z e f c o n t e n t / 2 0 _ 2 1 _ B a h a r / anadolu_demir_cagi_devletleri_tarihi/9/index.html Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara
- Resim 8: Nevra Bozok Kişisel Erişim. (2022). Eskişehir
- Resim 9: Nevra Bozok Kişisel Erişim. (2022). Eskişehir
- Resim 10: https://Eskisehir.Ktb.Gov.Tr/TR-157696/Midas-Aniti-Yazilikaya-Han.Html)
- Resim 11: İndirkaş, Z. (2001). Ana Tanrıçalar Kybele ve Çağdaş Türk Resmindeki İzdüşümleri, T.C. Kültür Bakanlığı Yay. Ankara
- Resim 12: Geç Hitit, Urartu ve Frig Dönemi, Tanrıça Kubaba Kabartması, Bazalt, Kargamış, M. Ö 9.Yy. Anadolu Medeniyetleri Müzesi/Ankara (Https://Www.Hittitemonuments.Com/Karkamis/Kargamis66-T.Htm)
- Resim 13: https://Ahmetustanindefteri.Blogspot.Com/2015/08/ Anadolu Medeniyetleri Müzesi- Ankara
- Resim 14: https://tr.pinterest.com/pin/108579041002503777/ Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara
- Resim 15: İndirkaş, Z. (2001). Ana Tanrıçalar Kybele ve Çağdaş Türk Resmindeki İzdüşümleri, T.C. Kültür Bakanlığı Yay. Ankara
- Resim 16: https://www.bilgial.com/neolitik-cagda-anadolu-hallan-cemi-hoyugu-caferhoyuk-catalhoyukgobeklitepe- cayonu-asiklihoyuk-ve-hacilar-magaralari/ Anadolu Medeniyetleri Müzesi
Bu çalışma Creative Commons Atıf (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Share this content: